Rondzendbrieven uit 2008

Rondzendbrief nummer 20 / maart 2008
 
Over epidemieën, het lokale hospitaal, en hun politieke geurtjes.

Lieve familie, vrienden en meelevenden,

Op dit moment hopen we dat een spannende, moeilijke werktijd voorgoed wegebt.

Ten eerste nationaal: Een breedlachse en breedspraakse president Alan Garcia van de oude centrum-linkse APRA partij kan volgens de krant niet zonder zijn medicament ‘litium’ om zijn grootheidswaanzin onder controle te houden.

Het BNP steeg vorig jaar en met zijn buitenlandse ervaring komt Alan prima over in de kapitalistische wereld. Maar: het toeristenbezoek aan Peru daalde in 2007, ondanks dat de Inka-stad Machu Picchu bij Cuzco als één van de nieuwe wereldwonderen werd gekozen. De zwakke dollar, die hier als tweede munteenheid gebruikt wordt, was er debet aan, maar ook de geruchten over opkomende terroristen en veel sociale onrust en geweld. (Trujillo: eerste half jaar 2007: 60 moorden).
Alan kan in het tweede regeringsjaar van deze periode, de bevolking niet evenwichtig aan.

Het levensonderhoud is aanzienlijk duurder geworden. Dat lost hij op door ‘familiebijstand ‘uit te keren in de armste berggebieden, met als gevolg dat deze mensen niet meer mee kwamen helpen voor hun brood, in de zaai- en oogstcampagnes in de kust: er was werkkracht tekort en de investeringskosten voor de midden en kleine agrariër steeg met 400%. Ook wachtte deze sector zonder resultaat op de toegezegde ‘agrarische bank’. In plaats daarvan zag zij bijvoorbeeld een zak kunstmest van S/. 52,= naar S/. 100,= stijgen per zak.

Uitbreiding van zijn Chavimochic woestijn ontginningsproject is uitgesloten voor ‘kleineren’ daar de toewijzing alleen aan hen gedaan wordt die het per honderden of meer hectaren kunnen uitvoeren. Een enorme blokkade en staking kon niet uitblijven. Incl. vielen er doden bij. In Cuzco was het vliegveld bezet voor dagen ( febr. 2008), en de toeristen konden zich niet wenden of keren. De internationale handels-top (APEC) kon er gewoon niet plaatsvinden, en week uit naar ‘elders’.

Ook de producerende sector ‘gezondheidszorg’ had soortgelijke (maar niet-gewelddadige) confrontaties met de gangbare politieke lijn. Het geeft de indruk dat de ‘armen’ en buitenlandse producenten/investeerder op de hand gewerkt worden, uiteindelijk niet tot structurele nationale verbeteringen voor de bevolking. De gemiddelde Peruaan blijft een bedelaar, zittend op zijn eigen gouden bank. (Een uitdrukking die kenbaar maakt hoeveel rijkdommen Peru bezit, die niet ten gunste van de eigen bevolking gekeerd worden.)

Eind januari, begin februari spaart de dokter wat vrije dagen op om samen met zijn gezin zijn ouders te bezoeken (8 uur rijden). Ze mogen 57 jaar getrouwd zijn, en naar omstandigheden redelijk gezond. Een schaap wordt cadeau gedaan voor het feestmaal dit keer, en het is een goed samenzijn met meerdere familieleden. De kinderen genieten er van de vrijheid van het ‘platte land’ (dat is een Nederlandse idioom in dit geval.. want het is dus bergland..) de dorpsrust, de dieren, de rivier …

De eerste epidemie 2008:

Terug in Chepén spreekt men in toenemende mate over het vóórkomen van algemene malaise, hoge koorts, hoofdpijnen, …. die in het ziekenhuis tot dan als ‘typhus’ waren bestempeld.
Maar als de tankbediende op het benzinestation aan de dokter vertelt dat onderwijl in zijn (zand)straat én familie én verschillende mensen met dezelfde klachten in bed liggen, is het alweer vrijdag als de dokter hoogst bezorgd hoog-Chepén ingaat. Een armenwijk tegen de woestijnbergwand.
Het is een wijk die alleen vóór donker (18 uur) toegankelijk is. Vele bewoners lopen er getatoeëerd bij, en een brommend ‘dokter’, is de beste welkomstgroet die je mag verwachten.
De dokter was verrast en blij er nog zoveel bekende patiënten van Betesdategen te komen…

Hij had meteen de volle medewerking en werd van huis naar huis geleid. Toen hij al 30 patiënten onderzocht en geregistreerd had, zei hij: "Jullie hebben zo goed als zeker een ziekte door de muggen veroorzaakt. Het is al een epidemie, ik zal er vannacht meteen verder aan werken, met de eerste laboratorium onderzoeken, en het melden, al kan het me problemen geven.”
"Nee toch?”, klonk het verbaasd. ”Jawel, want er is op grote schaal nalatig gewerkt, en dit is het gevolg.” De mensen bevestigden desgevraagd, dat de vectorinspectie dienst (voor ongedierte en tropische infectie risico’s) maanden niet gezien was in de wijk…. De uitslagen van die zogenaamde onderzoeken werd wel wekelijks als ‘negatief’ op internet gepubliceerd, tot op die dag.

Dengue is een tropische ziekte veroorzaakt door de mug Aedus Aegypti.
Hij komt voor in 4 virus-serotypen, die verschillende graden van de ziekte tot uiting laten komen.
‘Gewone dengue’
geeft plotseling vreselijke hoofdpijn, ook alle botten lijken te breken van de pijn, en er is hoge koorts (40 C).
Vandaar wordt er veel in preventie geïnvesteerd, vanaf de WHO inclusief.

              
 Waar dengue voorkomt        Zwart/wit gevlekte mug.       Voorlichting over de preventie van dengue
 
De hele nacht en de volgende zaterdagmiddag dat hij weer vrij was werkte de dokter met eigen microscoop, internet en de meest karakteristieke 15 gevallen aan een onderzoek. Toen bij zonsopgang met een speciaal apparaatje makkelijk enkele Aedus Aegypti muggen werden gevangen, was het bewijs van de epidemie overcompleet.
Nu moest eerst verzekerd worden dat de info niet verdonkeremaand zou worden, maar er werkelijk tot aanpak overgegaan zou worden.

Ik vond een notaris in Trujillo die op de vroege zaterdagavond wilde legaliseren, en er voor uit de rijkenwijk naar het kantoor in het centrum kwam. Wat extra geld in de zak gestopt voor zijn overuren. De kosten waren even ondergeschikt, het risico voor de bevolking afmetend. We zouden wel zien hoe dat later op te vangen.
Maar hier een wondertje: de notaris bleek verwant met Chepén, en na aangename interesse en begrip over de ernst van de ziekte, rekende hij symbolisch 1,25 euro!!

Helaas (voor hem) wilde de regionale directeur van gezondheidszorg de ‘belangrijke informatie van epidemiologie’ niet ontvangen op zaterdagavond. Hij kortte de telefoon af, etc etc. Het is een arts die nooit patiënten heeft behandeld, maar direct in management doorgegaan is.
Dus: maandag 8.15 uur: De lokale vervangend directeur van het lokale ziekenhuis ontvangt het bericht van een epidemie met verslag op schrift. Ook de epidemiologie krijgt de namen en adressen van de eerst ‘proef’groep voor verdere actie van hunnentwege. Vervolgens stuurt het medische college van het ziekenhuis een kopie aan de burgemeester door.

De paniek blijft eerst intern: de ziekenhuis directeur, die 3 maanden vakantie en studieverlof had opgenomen, komt met de eerste de beste nationale vlucht terug naar Chepén (vliegveld Chiclayo). De regionale directeur die zaterdagavond niet aanpakte, voelt veel nattigheid, en komt eraan ‘om de schuldigen van de epidemie op te zoeken’, zoals hij aan de verslaggevers vertelt.

Veel vals nieuws wordt de ether ingestuurd om politiek gezeteld te blijven. Het komt de minister van gezondheidszorg goed uit dat de broer van president Alan net overlijdt als hij het vliegtuig in moet stappen voor een werkbezoek aan Chepén. Een vriendenprotocol (= de begrafenis) is makkelijker dan de echte problemen aan pakken.

De burgemeester pakt het het best op: hij zegt vuilnisophaal toe voor 2 keer per dag, en coördineert dat er gedurende12 uur water de leidingen van de berg opgepompt gaat worden, in plaats van het halve uur per dag (¡!) dat de bevolking in de buitenwijk water krijgt, waardoor de mug volop zijn larven deponeert in de emmers met (schoon) water die allen hebben staan.

Maar er wordt niet met een sproeivliegtuigje gesproeid tegen de mug, en als er na een week pas meerdere ‘spuiters’ ingezet worden, is de mug door de eerste spuiters de wijk al uitgejaagd, het dorp zelf in.
Na 8 dagen, de maximale incubatietijd, is dengue niet onder controle, en de kansen op definitieve uitroei nemen a
f. Er zijn al 250 geregistreerde gevallen.

Vierwielaandrijvingen rijden rond vanuit de hoofdstad Lima, en waar ze dan maar vandaan mogen komen… Verpleegsters, studenten, incl. verslaggevers wemelen rond in de wijk en erbuiten, om de mensen te vertellen dat ze alleen maar paracetamol of antalgina mogen nemen, en veel moeten drinken… maar de mug wordt niet gedood.

Dan wordt de mug in het ziekenhuis gevonden. Eindelijk wordt ook daar gespoten, want de mensen namen al ontslag op eigen risico, omdat je niet kon slapen van zoveel muggengeprik (‘gewone’ muggen, zei men nog...) En denk dan even aan het personeel dat in die muggenwolken moet werken…
De eerst officiële hemoragische dengue wordt bij een ziekenhuismedewerker geconstateerd.
De mug verhuist naar omliggende plaatsen en is oncontroleerbaar, zolang het weer zo blijft: heet (min. 30-
35 C ) met af en toe een kleine bui.

Nu wil het lot en de gedrevenheid van de dokter dat hij een week later na deze diagnose in een nachtdienst in dat ziekenhuis, een zeer verdachte diarree op kweek laat zetten. Om de medische interesse, loopt hij zelf het laboratorium in waar het speciale onderzoek moet plaatsvinden. Nog net ‘redt’ hij de kweek van wegmoffelen en kan er foto’s van nemen: het is cholera, een andere door besmet water veroorzaakte infectieziekte, waarbij de patiënt zo’n 15 literwater per dag verliest, wat dus dodelijk is, als er niet meteen infusen en antibiotica toegediend worden. De schriftelijke melding (simpel dit keer) overhandigd hij meteen aan de directeur: Die verstokt, nóg een vreselijke ziekte die in 1996 voor het laatst in Peru voorkwam???

Hij scheldt en schreeuwt over ‘bestuursondermijning’, en de laborant krijgt op papier een vermaning, dat hij aan bestuursondermijning doet. Hoe dan ook, het probleem is aan de competente autoriteit overgedragen.
Drie dagen stilte… dan verschijnt er een zuur lachende directeur op de lokale tv, dat het cholera monster in Trujillo nog eens bestudeerd is, en dat het geen cholera is…
Het ligt aan de cholera zelf, of het na de ongeveer 14 dagen aanpassingstijd in deze nieuwe omgeving agressief wordt, of dat het hierbij blijft

De dokter trekt zich weer zoals gewoonlijk ieder middag en avond terug in zijn vertrouwde Betesda praktijk om de dengue- of andere patiënten te helpen. (voor de oplettende lezer: ja, bij het afwijkende familiegedrag dat er bestaat, is het zo dat de dokter maar 5 of hooguit 6 nachten per week slaapt, en in plaats van eten en een siësta, om 14 uur een half partijtje voetbalt onder de zon, wat hem vernieuwde krachten geeft om Betesda vervolgens te openen. Dan ‘suppert’ hij zo tegen tienen ‘s avonds.) De mensen weten onderwijl hoe dengue aan te pakken, en er komen er al minder voor registratie.

De regio heeft 2 miljoen euro voor verbetering van water, rioleringen, afval en alles wat met dengue preventie te maken heeft, ontvangen van regeringswege.
Voor ons is het nu niet meer dan een kwestie van om God’s water over God’s akkers te laten lopen.

3 weken later: Omdat het als particuliere arts in eigen praktijk (Betesda) uitgewerkt was, was er niemand voorbijgelopen. Was Betesda ONG geweest, dan was die gesloten met de reden dat er aan ondermijning van het bestaande systeem was gedaan… De bedreigingen van sancties tegen de arts die in 24 uur dengue vermoedde en bewees, en een epidemie meldde, is dus niet uitgevoerd, de Heer zij dank.

Integendeel: Met de internationale Rode Kruisvertegenwoordiger is vriendschap gesloten. Zij bezocht de dokter en hij is hun expertcontact in de zone, die nog ‘rood’ verklaard is (via de Pan-Amerikaanse gezondheidszorgorganisatie, onderdeel van WHO) omwille van de epidemie. Dat is de reden dat ook het Rode Kruis erbij kwam.
Vanuit politieke kringen (Mg. José Murgia en de lokale burgemeester) is hij persoonlijk benaderd of hij niet de nieuwe directeur van het lokale ziekenhuis wilde worden.

Maar wie zal er dan achter de zieken aan die géén vrienden hebben in hogere kringen? (dat is deinhoudelijke betekenis van Betesda)

Ziekenhuisdirecteur is een post die hier weer afloopt met de presidentswisseling, als je tot dan tenminste de politieke orders van hogerhand naar de letter uitgevoerd hebt, medisch/ethisch correct of niet…
Nee, namens de lijdende zieken hoopt de dokter dat u blijft helpen, zodat hij daar kan komen, waar de echte nooddruftigen zijn, en een christenstrijder, helper en ‘bruggenbouwer’ kan blijven in dit land vol onrecht.

Laat ons bidden voor elkaar, dat het geloof niet ophoudt, en voor de gezondheid…

Dank voor al het meeleven rondom de feestdagen. Vooral vanuit de kerkelijke gemeente Lunteren merken we een vernieuwde band. Dank en groet.
En deze keer eens publiek dank aan de bestuursleden van de Stichting Bethesda voor Peru, die achter de schermen trouw mee blijven werken.

Van 24 juli t/m 21 augustus zijn we in Nederland D.V. Hopelijk kunnen we velen van jullie even ontmoeten. In overleg met de stichting wacht ik nog op wat planningen, anders bel ons maar naar het bekende adres aldaar, of de e-mail jantine-rose@hotmail.comdan spreken we wat af, (de computer is hier ondanks antivirussen, anti spy etc, al zo vaak opnieuw geformatteerd dat er wel eens wat informatie verloren is gegaan, ben ik bang.. vandaar. Maar nu gaat de freezer er ook op...)

In verbondenheid,

Allen hartelijke groet,


Rondzendbrief nummer 21 / mei/juni 2008

Lieve familie, vrienden, en alle meelevenden,

In deze rondzendbrief leek het me goed een samenvatting uit het jaarverslag van 2007 met allen te delen, als voorbereiding op het komende bezoek aan Nederland, waarbij de Stichting geen speciale activiteiten plant, en we dan toch niet zo vreemd tegenover elkaar staan na zo’n lange tijd, wat betreft het werk. Een gedetailleerd jaarverslag laten we altijd achter bij de Stichting BVP voor de geïnteresseerden.

Aansluitend op de rondzendbrief 20 (alleen op de website gepubliceerd), o.a. over de spannende tijd die de dokter doormaakte, na de eerste patiëntengroep van 15 die hij in 24 uur ‘dengue’patiënten verklaarde, kan gezegd, dat het gestabiliseerd is. Dat betekent dat de mug niet onder controle is gekregen, en nu zelfs in onze tuin in Trujillo (2 uur verderop) vliegt. Maar zolang er geen zieke personen zijn, heeft hij geen ziekte over te dragen. De dokter heeft uiteindelijk ook dengue door moeten maken, maar wilde niet naar Trujillo komen uitzieken, en is denk ik de enige die met tabletten en de levenskracht in de Heer zoveel endorfines produceerde, dat hij toch zijn werk deed.

UIT: Jaarverslag Consultorio Médico Betesda - Chepén 2007.


E-mail: jantine-rose@hotmail.com

Vast personeel: ongewijzigd:
- De dokter: fulltime
- Hulp/assistente: parttime

Vrijwilligers of vervangers in vakantie:
- Diverse collega’s, wie er kan op dat moment.
- Eén verpleegster en andere collega, in relatie met de aids-patiënten
- Coördinatie algemeen en met Nederland, administratie, vertalingen, assistentie div.: de doktersvrouw.

Visie / Missie: ongewijzigd.

Medische hulp aan kansarmen als christen-professionelen: geneeskunde, inclusief preventie en voorlichting, met holistische mensvisie.
Betesda is één onderdeel van het totaal van armoebestrijding in de regio Chepén.

          
Spreekuur                                   Werkende moeders                     Veel kinderen

Patiëntengemiddelde: 15,25 patiënten per dag.

Geldt er in het algemeen een competentie op alle werkterrein, Betesda’s werk (Dr.) wordt gerespecteerd door collega specialisten die in Chepén werkdagen hebben. Ook de parochie die een spreekkamer inrichtte, laat onze doelgroep op de stoep staan als het volle pond niet eerst betaald wordt.
De cijfers (zie grafieken) laten zien dat ruim 70% van de patiënten minderjarig is. De meeste zijn kinderen van alleenstaande moeders. Een groot sociaal probleem en last, wat helaas in de machomaatschappij met doorzettende vervallende waarden teveel als ‘normaal’ wordt gezien.
De opvoeding door werkende moeders is daardoor weer tekortkomend, en zijzelf vervallen soms in dezelfde fouten, vastzittend in een vicieuze cirkel.

Ook de ouderen boven de 60 jaar is een zeer kwetsbare sociale groep die met 8,4% duidelijk present is. Geen mogelijkheid tot veel werk, geen familiesteun dichtbij, of allen arm, zijn de reden dat ze Betesda opzoeken in hun ziek zijn.

De overblijvende ongeveer 20% in de leeftijdsgroep 20 – 59, is de productieleeftijd. Maar dat zijn dan al die alleenstaande moeders, of mensen die vanaf april weinig konden bijdragen voor consult om de volgende redenen:

1. Plotseling stijgende marktprijzen van eerste levensbehoeften (zie internetgegevens etc.) Bijvoorbeeld: 1 zak rijst kostte in juli S/. 60,=, in december kostte het S/.90,=! 1 liter plantaardige olie: juli S/. 4.00, dec.: S/. 7,50 etc.
2. De waardevermindering van de Amerikaanse Dollar. De US$ is de tweede dagelijks gebruikte munteenheid in Peru.De waarde verminderde van S/. 3.18 naar 2.90 per dollar dit jaar, wat ook voor Betesda een omzetvermindering van zo’n 11%op dit punt gaf.

Voorkomende ziektebeelden:

Er zijn seizoensziekten te onderscheiden:

’s Winters (18 graden maar vochtig en winderig) is er een toename van diarree en difterie, meer huidaandoeningen, acaris en infecties van dien aard. De mensen gebruiken dan te weinig water.

’s Zomers: meer longziekten, door luchtvervuiling door afbranding van gewassen, zowel rietsuiker als overgebleven maïsstengels of rijststoppels. En door de warme zeer vochtige winderige avondlucht daarbij.

Er waren aanzienlijk veel problemen met adolescenten die al of niet zwanger door ouders afgewezen werden.

Depressies: José ziet dat dit sneller bij alleenstaande mannen boven de 25 jaar voorkomt, maar dat het ook buitengewoon geconcentreerd is onder de ‘evangelicos’ de protestantse christenen, veel pinkstergemeenteleden hier. Het is niet goed te verklaren. In de kerk zijn ze uitbundig, thuis melancholisch, depressief of bedillerig tot dictators. Ieder geval heeft een apart verhaal.

Zwakbegaafden: onder hen een familie met 4 kinderen onder de 12 jaar, waarvan er 3 Down Syndroom hebben. De man heeft geen vast werk, maar werkt waar hij kan om het gezin te onderhouden.

De drugsverslaafden:


Het opvangcentrum voor drugsverslaafden in Chepén.

Een opvallend voorval met hen dit jaar: Ze worden door de bevolking, zoals overal, met argwaan bekeken. Hun revalidatie naar gezond werk bestaat hoofdzakelijk uit snoepjes verkopen op straat, of ze worden door de grondeigenaars ‘gecontracteerd’ om te helpen bij (gewelddadige) ontruimingen van invasievelden (vergelijk dat met kraakpand ontruimingen), wat hun agressie en verleden weer negatief accentueert.

Nu was er een zeer dringend tekort aan dagloners in de oogst van nov./dec. (veel mannen zijn naar Ecuador gaan werken - één zou daarvandaan ‘dengue’ mee terug nemen naar Chepén, zie 2008. Anderen uit de bergen kwamen niet meer helpen, omdat de staat daar ‘familiesteun’ uitdeelde dit najaar), en wel zo schrijnend dat de maïsoogst op het veld deels verloren dreigde te gaan. De dokter ging een licht op en riep ze: de taak wordt naar hoeveelheid werk betaald, dus alhoewel ze geen getrainde handmannen waren, mochten ze werken zoveel ze aankonden. De directeur ging akkoord met het voorstel, en de dokter reed de eerste jeep vol revaliderenden met een begeleider naar de oogstvelden.

Dagen werk, werden weken voor hen, want verschillende boeren contracteerden hen vervolgens ook voor gezond akkerwerk, toen bleek dat ze niet alleen geschikt waren voor ontzettingen. Ze vonden het zeer gewaardeerd werk. Hun eigenwaarde en gezondheid nam toe. Met kerst hadden ze zelf een familiecadeautje verdiend en aan te bieden.

AIDS hulp
We noemen:

Marta (25) alleenstaande moeder van 3 kinderen. Ontving medicijnen (palliatief) en hulp/begeleiding tot ze overleed in nov. 2007.De kinderen kregen nog S/. 100,= om eten te kopen totdat de familie van ver aankwam, die ze met zich mee zouden nemen om zich over hen te ontfermen.

Maria: was patiënt van Betesda tot haar overlijden eind augustus.

Dante: de lieve misvormde aidsbaby, kan door toedoen van José toch in de SIS komen, die geen aangeboren afwijkingen vergoedt,maar met een draai eraan omdat hij nog andere dingen nodig heeft, wordt zo toch het plaatselijk liggeld vergoed. Ook wordt hij door onze coördinaties opgenomen in de grote orthopedische organisatie ‘San Juan’ in Lima die hem in de nabije toekomst aan knieen heup willen opereren en revalideren.
Betesda is de blijvende coördinatie, en zijn vriend voor kleine dagelijkse medische kosten, probleempjes en transporten.

Vader en Moeder van Dante: blijven aangemoedigd met Woord en Daad om hun afspraken voor retro-virale medicijnen na tekomen, en dapper te zijn tot de grote ontmoeting met de eeuwigheid hen rust wil bieden.

Freddy (30 jr) nieuw - Blijkt HIV positief, omdat hij met ‘farga’ een soort schimmel in de ogen, door die ziekte toegeslagen, aankwam. Hij gaat al voor verschillende oog behandelingen door, plus voor zijn ‘retro’- programma.

Fernando: nieuw - reiziger - Hij blijkt niet alleen TBC-, maar (allereerst?) HIV drager te zijn. Na deze diagnoses krijgt hij nog éénmalig Betesda hulp voor transport, want hij kan worden overgedragen aan een specialist in Lima, waar zijn familie hem verwacht om hem verder op te vangen.

Voorlichting TBC bestrijding

Tot slot:

Consultorio Medico Betesda en personeel is weer door de doelgroep gevonden. Het werk is niet beperkt tot de vier muren van het gebouw, maar zolang de dokter kan, gaan we op dezelfde manier door, al is het intensief, omdat hij zo van de mensen en het werk eraan verbonden, houdt. En omdat bekend is dat de persoonlijke educatie en evangelisatie, op basis van continuïteit het meest effectief is.

Sociaal en geestelijk is het een plaats van steun en een lichtpunt op de moeizame wegen van hun bestaan. Er kwamen weer meer mensen met intensievere eisen.

We danken u allen die nationaal en internationaal mee wilden werken in 2007 om de naaste te dienen door middel van CM Betesda Chepén, met name door de Stichting Bethesda voor Peru en zijn donateurs.

30 mei 2008:

Onze dochter (10) en jongste zoon (5) hebben al zin in de reis. Zij vindt het jammer dat ze misschien niet al haar Lunterse schoolvriendjes ziet door de vakantie, maar als iemand zin heeft om aan te komen, welkom. (tel. 0318-482657) Ze hoopt opoe van Stormbroek (97 jaar) voor te spelen op de door haar geërfde viool... Onze jongste zal misschien een kleine cultuurschok doormaken, want zijn Nederlands is nog wat beperkt, en rijst met knoflook is zó lekker, maar hopelijk mogen zijn mooie dromen dat alles van veel kleuren was, (de kleren, de huizen, de fiets etc.) zich herhalen. Oh, en hij speelt ook ‘Kortjakje’ op zijn kinderviool!

De oudste zoon heeft geen extra vakantieverlof dit keer, omdat hij zich op de Britse internationale middelbare school al wat dieper moet voorbereiden op de komende levensverantwoordingen... Hij vindt de gemiste reis niet zo leuk, maar is onderwijl vloeiend drietalig. En tot slot: De dokter houdt vakantie in eigen land.

God zegene u, zoals Hij ons zegent.

U treft ons reizigers zeker op: Schiphol vrijdag 25 juli: aankomst uit Lima met Iberia 18.30.
Vertrek van Schiphol: donderdag 21 augustus, 8.05 a.m.
Koffiemorgen: bij aankomst in Lunteren: woensdag 30 juli op Boslaan 25,
en als afscheid aldaar op dinsdag 19 augustus.

16-07-2008:
De vlucht vanuit Lima is vervroegd, aankomst op Schiphol: donderdag 24 juli om 18.25 uur met de IB 3250 vanuit Madrid.
 

 
Rondzendbrief nummer 22 / november 2008.

LEVEN - IN PERU - EN OVER VEEL DODEN

Beste familie, vrienden en meelevenden,

Als we even gaan zitten om u te schrijven, komt de herinnering aan ons bezoek in Nederland gelukkig nog weer snel boven. Het was een heerlijke tijd en fijn velen van u te kunnen ontmoeten, al was het maar even.
Ook de gastvrijheid in de kerkelijke gemeenten was groot. De vrijheid van het vredige, geordende schone groene zomerleven was ook voorde kinderen een zegen te beleven, samen met de diverse geliefde familieleden en vrienden. Indrukken over en in Amsterdam: 750.000 inwoners?? Dan woon ik dus met de kinderen in een even grote stad!!

Trujillo heeft ook zo’n 700.000 inwoners. (Betesda is hier 2 uur noordelijker vandaan) Wat prachtig en heerlijk was het, even van de kwaliteit in geluid, akoestiek en productie in het Concertgebouw te proeven op een repetitiemorgen. Dank aan P. en meester T.T. Of we weer in dat super-digitale hotel op Schiphol willen overnachten is nog de vraag. Voordat om 4 uur de wekker zou gaan, ging het brandalarm. We haalden de kamerdeur (en vervolgens de brandtrap) voordat mogelijk het systeem uit kon vallen en we als ratten in de val zouden zitten. Er was net een life-hammer in de auto geplaatst, maar nog niet op het nachtkastje. (Oké, het bleek vals alarm achteraf…) Ongepland zaten we als moeders-alleen met de kinderen in dezelfde vlucht als Hanneke, die ook terug over Madrid en Lima naar Trujillo ging, waar ze met haar man werkt in de stadszending, uitgezonden door ‘de Open deur’ in Zwolle. Gezellig koffiedrinken in Madrid: Er is niets te zien van de vliegramp met 100 doden die daar een halve dag eerder plaatsvond. Na 26 uur op de been, een hotelrustje in Lima, en nog 8 uur in de auto, waren we weer veilig thuis in Trujillo.
 
Peru:
Er zijn veel dagelijkse afwisselende indrukken, die je in Nederland niet zo tegen zou komen, maar waar je je hier zo snel mogelijk overheen zucht, omdat het volgende zich al weer aanmeldt, of omdat de gewone gang van zaken zoveel mogelijk doorgang moet hebben.

De verzuchtingen van de week:
Maandag:
Er was een schoolvergadering waar beide ouders verwacht werden.De dokter deed al een week zijn best een vervanger voor Betesda te vinden voor die middag en avond, maar het lukte nog niet. Dus had hij hier en daar gezegd, dat hij dan direct na de vergadering van 14.30 uur alsnog af zou reizen om het spreekuur te doen. Op het laatste nippertje lukte het een dokter te vinden die zich dichtbij Betesda bevond, en op tijd alsnog in kon vallen.

Om 18.00 uur werd er thuis gebeld: Of de dokter afgereisd was of niet, want er was een vreselijk verkeersongeval gebeurd op de route. Twee bussen en een trailer waren gebotst door een foute inhaalmanoeuvre. (de woestijnkust is soms glooiend en vanachter een heuvel kan onverwachts een auto e.d. opduiken, en inhalen tegen de heuvel op wordt toch nog gedaan) 30 doden en 25 zwaargewonden. Op dat uur dat ook de dokter had zullen meereizen. Er ging even kippenvel over de rug, zoveel doden. Het noodlot eroverheen was nog, dat we later van een kennisje hoorden, wiens vader arts is in een districtsziekenhuisje ter hoogte van het ongeluk (Chocope), dat bij binnenkomst van de vele vreselijk gewonden het licht uitviel, en het 15 minuten duurde voordat dat opgelost was...

Donderdag:
Een aardtrilling (oftewel aardbeving van 4.5 o.s.R. met het epicentrum op 20 minuten buiten de stad). Dit natuurverschijnsel herhaalt zich gewoonlijk in het voor- of najaar. Het huis heeft er al verschillende scheuren aan overgehouden…
Dit keer ging het zo: Juist thuisgekomen om 12 uur, trof ik helaas Gijs ziek in bed aan, toen de ramen begonnen te trillen, en vervolgens de vloer, vergezeld met een donker gerommel uit moeder aarde.
Nu hebben we de gewoonte gevormd, ieder begin van een trilling serieus te nemen, want als je afwacht of het ‘doorzet’ ben je te laat. Dus plukte ik een slapende Gijs uit zijn bed, en die werd vervolgens onderin een houten stapelbed gelegd, wat één van de veiligste plekken is in huis, als er wat valt. Het was redelijk snel voorbij (25 seconden?? Het lijken uren).

Op school is onze dochter de klassenvertegenwoordigster van de kindervolksbescherming en rampendienst. Ze is gekozen omdat ze gewoonlijk rustig en flink is, en ook nog over een goede stem beschikt… In het geval van trillingen moet iedereen onmiddellijk uit de klas geëvacueerd worden en naar een voor iedereen bekende, gemerkte verzamelplaats gaan. Dus:Onze dochter in actie vóór de klas, gaf orders. Ook buiten moest ze haar groep bij elkaar houden. (Wat en waar de juf een plaats heeft hierin is nog niet duidelijk) 'Nou', zei ze later thuis, 'het ging helemaal niet zo goed, want ze wilden niet meer luisteren en op de verzamelplaats blijven, maar ze wilden rennen en spelen, omdat de trilling weer over was'. 'Nou', zeiden wij maar, 'je hebt ze allemaal snel de klas uit gekregen naar buiten, en dat is wat de eerste reddingsactie inhoudt’. Die middag had ze hoofdpijn.

Zaterdag:
Na de vrijdagdienst in Betesda en vervolgens een nachtdienst in het dichtbijgelegen ziekenhuisje, staat het weekeind voor de deur voor de dokter. Maar bij het krieken van de dag wordt er een oude boer overreden op de Panamerican Highway even buiten Chepén. Ook hij stak over aan één kant van een glooiing op het verkeerde moment. Nog erger: daarom zien de volgende bus(sen?) en trailers hem ook niet op tijd liggen. Geen politie noch buur wil de order van de rechter uitvoeren de schep ter hand te nemen om het overblijfsel te lichten. Uiteindelijk doet zijn eigen zoon het. In ieder geval één bus wordt aangehouden die vóór zessen alleen zijn voorgevel staat te wassen.

Vervolgens is er geen arts die voor minder dan 80 euro de verplichte autopsie wil uitvoeren. (Dat is een standaardonderzoek naar mogelijke doodsoorzaken… bijvoorbeeld van de lever, of hij gedronken had)
Maar hij is dagloner en nachtwaker op akkers daar in die zone. Met zijn vrouw bewonen ze een lemen huisje op het veld, zonder licht, en uit het voorbijkomende slootje gebruiken ze water voor het koken, wassen en consumptie.De dokter kent ze wel. En ze zoeken hem dan uiteindelijk op. De dokter biedt zich ‘gratis’ aan als Betesda vriend, al is het zaterdagmorgen. Evenwel belt hij zijn broer als assistent. Die komt. Ze identificeren de man officieel onder toeziend oog van de politie, hoofdzakelijk aan wat stukken kleding waarin hij altijd liep (zonder wissel), een draadje van de transistorradio die hij altijd om had en een paar tanden. Er is geen lever meer te vinden. Als er een paar kogeltjes tussen de rommel tevoorschijn komen, verklaren de dokters dat de man ook wel eens voor hen nachtwaker is geweest, vandaar waarschijnlijk, en verder rustig en trouw zijn brood probeert te verdienen.
De politie gaat daarmee akkoord, en registreert: nachtwaker van Dr.......... en Dr. ............. Hiermee voorkomen ze het justitiële vervolgonderzoek waarom die man die kogeltjes (buks?) bij zich had. Oftewel er wordt de achterblijvende weduwe en arme familie een bureaucratische en dure nasleep bespaard. Punt. Klaar.
Helaas volgt er een tweede autopsie op dat moment. Dronken brommerrijder, verongelukt, schedel eraf. Ook een bekende.
Broer is de rest van de dag ziek van emoties.De dokter kan na het middaguur de bus naar huis pakken. Even bijpraten voor er gegeten kan worden om 16 uur.
In de christelijke huiskring waar broer leider van is, staat een evangelisatiebijeenkomst in een arme buitenwijk gepland die avond. Maar een andere, die nog fris is die dag, en graag voorgaat in het Woord, wordt gevraagd dit keer, gezien de uitputting van de ander. Hij voelt zich geroepen en reist van Trujillo naar Chepén ervoor. Ze hebben al besloten zich te verplaatsen en de weduwe te bezoeken, als ze haar in geestelijke en lichamelijke shock aantreffen. Ze mag in naam van onze Heere door de broeders en zusters gedragen worden. Gelukkig kende ze die Naam van Jezus ook.
 
Als afsluiting:
Na het bezoek aan Nederland maakte Betesda bekend, dat ze eraan gewend waren geraakt maar een paar uur per dag water uit de kraan te hebben en sinds anderhalf jaar de rest met emmertjes en kinderbadjes regelde. Maar dat zijn natuurlijk prachtige ‘dengue-kwekerijen’, de ziekte die de dokter onderwijl ook persoonlijk doormaakte. Een voorraadtank met huispompje werd gehonoreerd. De mannen uit het afkickcentrumpje ‘De nieuwe mens’ (‘Hombres Nuevos’, zie foto vorige rondzendbrief) haalde de dokter er weer bij om de stenen en tank te sjouwen, de loodgieter deed zijn werk, en nu is het wachten nog op de elektricien en dan is dat fijn snel klaar. Dank u wel allemaal.
Onderwijl hadden we vandaag weer een korte maar flinke aardtrilling, zodat mijn koffie over mijn hand en over de vloer ging, en even later viel het licht uit toen ik dit op de computer schreef, en natuurlijk verloor ik daarmee een pagina ... maar hier is ‘ie:

Veel liefs, vrede in hart en huis gewenst, alle dagen die we (al of niet samen) krijgen, vooral als Kerst en Nieuwjaar voor de deur staan.