Rondzendbrieven uit 2004

Rondzendbrief nummer 11 / april 2004.

Lieve familie, vrienden, bekenden en andere lezers,

De globalisering heeft duidelijk openheid naar de rest van de wereld gegeven. Informatie, goed en slecht, komt van alle kanten binnen. Ook bijvoorbeeld de stadsmode loopt daardoor gelijker op met de westerse landen als jaren geleden.

Bij het internetcafé zit men te chatten voor de web-cam, maar als je eruit komt, is de kans groot dat je struikelt over een arme vieze ongelukkige bedelaar op de stoep.

Globalisering maakt hier nog niet gelukkiger. Men ziet meer mooie dingen, benijdt meer en o.a. het minderwaardigheidscomplex groeit en paralyseert (verlamd Red.) het creatief denken De uitbuiting door grote investeerders gaat door. De winst gaat naar het buitenland, en Peru wordt weer armer. President Toledo is afgeschreven door de bevolking. Ministers laat hij benoemen en afzwaaien, alsof hun baan uit een enkele theevisite met hem bestaat. Vorige week is de hele inlichtingendienst naar huis gestuurd. Over 3 maanden zal hij de nieuwe bekend maken...Drie maanden zonder inlichtingendienst? Ja, hier wel. Het lijkt erop of Toledo vraagt wie hem er definitief uit wil zetten alstublieft. Anderen bereiden zich al voor op de nieuwe presidentsverkiezingen van 2005. Het tij is al zo gekeerd, dat zelfs de ex-president Fujimori (de dictator genoemd), vanuit zijn schuilland Japan, zijn nieuwe partij "si–cumple" deze week in Peru inschreef.

De toenemende crisis geeft o.a. achterstallig onderhoud van de infrastructuur. We kwamen in januari langs een stuwmeer die normaal de hele rijstcampagne tot juli van water voorziet. De helft was een zandbank, het bevatte bijna geen water. Je hart doet zeer bij het zien ervan en de gevolgen zijn te berekenen. Daarbij komt de natuur zelf: het regent bijna niet in de bergen tot nu toe. Negen van de tien rijstakkers liggen braak. Rijst, hét volksvoedsel, zal geïmporteerd moeten worden, is al meegedeeld.

Jesús (spreek uit geesuus)

In Jesús had de broeder de ruimte die hij toegezegd had aan Betesda dringend zelf nodig door zijn meer benepen financiële situatie, en zo blijft Jesús alleen een extra campagneplaats voor Betesda voorlopig.

De laatste tandartscampagne aldaar voor 1000 schoolkinderen ging goed in oktober, dankzij Bethesda en minstens 8 vrijwilligers, 4 uit Nederland. Er was veel tijd in de organisatie, aanschaf, transport (over 900 km) en installatie van het nodige materiaal gaan zitten. Het was op continuïteit gericht. Hoofdzakelijk door de onoverkomelijke cultuurschok van tandarts Albert en zijn team, en hun achterban in Nederland, is het goed dat ze het tandartsproject overnamen en zelfstandig verder gaan. Ze zijn goed in het zadel gezet ervoor.

Op naar BETESDA in Chepèn.

Geen water in de bergen, geen water in het stuwmeer, geen water voor de geïrrigeerde landbouw om Chepèn. Er is een vreselijke werkloosheid onder de dagarbeiders. De criminaliteit is schrikbarend toegenomen. De dokter heeft zijn model-akker voor zelfonderhoud met kleinvee en boomgaard verlaten en aan een bewaker overgedragen voorlopig. Dat er vaker cavia's (20 –30 tegelijk) of alfalfa verdwenen was, was "niets”. Maar hij was de énige gezegende van zeven buurboeren die nog geen gewapende, gewelddadige overval had hoeven doormaken de laatste maanden, door geld- en veedieven.

Drie of vier jonge mannen per week uit de BETESDA omgeving, die nog een eerlijke inspanning willen doen, gaan (illegaal) werk in het buitenland zoeken.

Het gemiddelde aantal patiënten in BETESDA per werkdag steeg weer iets het afgelopen jaar. Er is vertrouwen in de stabiele, serieuze, professionele en discrete behandeling. Daar drijft het succes op.

De crisis kroop ook de gezondheidszorg verder binnen. Een uitgeholde gezondheidszorgverzekering voor moeder en kind, geeft nauwelijks, en vaker géén, medicijnen noch gezinsplanningmiddelen.

Er groeide bezorgdheid over de voedingstoestand van de kinderen, vooral die onder de 6 jaar.

En de dokter is erg bezorgd over de toename van ongewenste zwangerschappen, zowel in als buiten het huwelijk, waarmee men naar het spreekuur komt. Al of niet door vergissing van een arts, want er wordt in Chepèn veel illegaal geaborteerd. Daar gaat veel oriëntatie en counselingstijd (spreektijd om moeilijke dingen uit te leggen Red.) van de patiënt en haar relaties in zitten.

Zowel in de hele maatschappij als op het spreekuur, klinkt de schreeuw om herstel van waarden en normen.

Zo werd ik bijvoorbeeld ook naar een avondschool geroepen voor voorlichting over hygiëne van het lichaam – hygiëne van de geest. "Maar het laatstgenoemde met waarden hoor!" werd erbij gezegd. "Goed", was mijn antwoord, "maar de mijne zijn gebaseerd op God's Woord en dan moet ik dat noemen." "Prima, als je het thema maar behandeld."

Ik wist het: jongeren boven de 18 jaar, die om zoveel jeugdproblemen al niet gewoon de lagere school af hadden kunnen maken, en dat nu toch zo probeerden, maar nog met veel sociale en psychische problemen en trauma’s. Vastbesloten, voorzichtig, observerend, werd de les afgewerkt. Er waren veel vragen, een zoektocht om aandacht en de waardering dat ze toch nog iemand waren die een les waard waren.

Een jongen vertelde dat hij alleen werk als varkenshoeder had kunnen vinden. Daar sliep hij ook bij. Hij verdiende 40 euro per maand. Daar moest hij van eten en het buskaartje naar school van betalen. Vaak at hij maar één keer per dag, want hij wilde vooruitkomen, met scholing om te beginnen. Maar zijn hoofd wilde niet mee. Bijna niets bleef hangen van de les. Zou hij nu altijd varkenshoeder moeten blijven? vroeg hij zich af.

En die jongen van 21 jaar, die stiekem als laatste achterbleef, om zijn hart te kunnen luchten. Huilend vertelde hij hoe hij vanaf zijn 15e jaar door zijn vader en broer herhaaldelijk verplicht werd mee naar de prostituees te gaan om een echte man van hem te maken. Hij had gevoeld dat God het niet zo bedoelt en gewild heeft, maar was er niet zelfstandig tegen opgewassen.

Gebrek aan eigenwaarde samen met ongeschooldheid is fataal. De kennis van anatomie, fysiologie, psychologie en religie is nihil bij dit soort armen. Scholing, preventie, we moeten er méér mee en aan doen… ik schreef meteen Bethesda, die ook meteen positief reageerde en voor dit jaar $250 voor educatief materiaal voor gezondheidsscholing, allereerst aan vrouwen en meisjes ouder dan 12 jaar, beschikbaar stelde. Dank u wel!

Een cursus van 200 uur op de universiteit over seksuele gezondheidszorg en voortplanting was het gevolg, begin dit jaar, ter ondersteuning van de ingeslagen weg. Daardoor is er hopelijk begrip dat de andere "hobby", het jaarverslag van Betesda in het Nederlands, pas later afgemaakt kon worden. Er is zoveel werk.

Het tweede wat Betesda als extra’s aan het uitvoeren is, is het waterproject "13 April”. Het genoemde gebrek aan water heeft er ook toe geleid, dat het waterbedrijf, na eerste acceptatie, nu zegt dat het nieuwe systeem niet aangesloten kan worden. Het drinkwater is zo wie zo wat gerantsoeneerd in uren, en door nieuwe aansluitingen zou de druk verder wegvallen volgens hen. José is met hulp bezig het technisch toch helemaal uitgevoerd te krijgen. Als de buizen maar in de grond zitten en naar de huizen lopen, dan gaat het materiaal niet verloren en is het alleen wachten (en erachteraan zitten) tot de aansluiting komt, wat dan best wel eens zal gebeuren.

Het derde leuke extraatje is de mogelijkheid om met de twee vrijwillige verpleegkundige HBO.V- stagiaires een medisch/verpleegkundig, drie maanden durend onderzoek en een voedingsprogrammaatje voor een groep van 20 ondervoede kinderen uit te voeren. Het onderzoek dat de dokter doet, is naar de soorten diarree bij kinderen onder de 6 jaar: klinisch met laboratorium. Het lijkt al dat er wel dysenterische diarree is bij 2 kinderen onder de één jaar, wat volgens de in de meeste ontwikkelde landen geschreven lectuur, niet kan. Klinisch leek dit er al op, maar nu met fondsen uit Nederland kon dit bewezen worden. In de toekomst kan de dokter, bij eventueel geldgebrek van de patiënt voor laboratoriumonderzoek, die arme zonder twijfel toch alleen met het klinisch beeld de juiste behandeling voorschrijven. De eindresultaten gaan o.a. naar het KIT in Amsterdam.

De verpleegsters hebben geleerd ondervoeding te onderkennen en registreren, en zijn begonnen een ontbijt- en lunchprogramma voor hen uit te voeren. De kinderen krijgen medicijnen voor hun infecties. De dokter heeft nog de extra taak eerst de familie te overtuigen dat het programma echt nodig en vertrouwd is, om wantrouwen tegen goedwillende blanken weg te nemen. Want Mirjam en Marjolein komen pas net op gang met Spaans.

De kinderen moeten erg gestimuleerd worden. Apathisch van de ondervoeding, zien ze kleur (groentepuree, sap, vis, etc) op hun bordjes verschijnen. Zou dat eten zijn? Oh… een gekookt ei. Die verdwijnt in de broekzak, want die lust grote broer thuis ook wel. En samen delen is de gewoonte. Marjolein moet nu weer het kindje overtuigen dat hij zonder schuldgevoel nu alles zelf op mag eten om sterker en slimmer te worden.

Een hermano (man), die 7 jaar geleden van drugs afkcikte heeft een klein zaaltje tegenover Betesda voor het programma beschikbaar gesteld. Hij is bovendien kok en helpt koken. Dat is prachtig. Zo stoort het het gewone spreekuur in BETESDA niet teveel. Maar bovenal: zo hoeven er in de wachtkamer geen hongerige moeders en kinderen die niet ingeschreven staan, toe te zitten kijken. De buitendeur die gewoonlijk open staat, gaat om dezelfde reden even dicht tijdens het eten. Dan volgt er wat bezigheidstherapie met puzzels en spelletjes. Een andere hermana komt om dagelijks een bijbelverhaal te vertellen en met hen te zingen. Binnenkort komt er voedingsvoorlichting voor groot en klein.

Zo’n programma zou vaker uitgevoerd moeten kunnen worden. ($ 1050.00 door vrijwilligers, of evt. $3000 met lokaal personeel; goed tegen de werkloosheid)
Gezien de lopende crisis zal het juist het komend jaar nodig zijn. José concludeert dat er ten eerste meer (generische basisgezondheidszorg) medicijnen gewenst zijn. Zo’n $1000 extra dit jaar. Een week campagne naar Jesús: $ 250 (incl. hulp en achterblijvende arts in Chepèn, excl. medicijnen en onderdak).

Het is fijn samen te werken met mensen die van mensen houden.

Met de eigen kinderen gaat het goed. Maarten wordt geknuffeld en gekust als jongste, en weet daar goed gebruik van te maken. Hij is evenwel zo rustig en evenwichtig als zijn vader. Onze dochter won haar eerste zwemmedaille, en ging naar de 'eerste klas' van de Amerikaanse zendingsschool 'Elliot' deze maand, waar haar broer ook heen gaat.

Onze zoon beheerst 2 talen helemaal, het schrijven, lezen en spreken, en de derde al aardig, maar zijn hobby's zijn vooral de dieren, sporten en handenarbeid.

Ma hobbyde op verzoek van 'Elliot' 14 dagen als vertaalster op de boot "LOGOS-2" die Salaverry aandeed, en won in alle zwemstijlen van de meiden van het Militair College en de Nederlandse waterpolo-ster. De dokter hobbyt lezend en is verder een duizendpoot.

Tot slot dank voor alle steun, met acties, voorbeden, post, sponsoring, hoe dan ook, in 't groot en klein van uw kant, wat moed en kracht geeft hier verder te gaan.

Gezegende en fijne Paasdagen gewenst, in die mooie lentetijd daar.

Rondzendbrief nummer 12 / september 2004

Lieve mensen in Nederland,

Vanuit een nog winterse kille stad (19° C) een warme groet, vanachter een bakje koffie volgens Nederlandse traditie.

Net was broeder David uit Jumbilla (het binnenland bij Pedro Ruiz) hier op bezoek. Hij is zijn eerste promotiereis aan het maken om kaas van hun ( PROAP_IEPRP) project te gaan verkopen. Ze runnen sinds 6 maanden het project wat met hulp van een Nederlandse specialist is opgezet, en maken nu kaas met Nederlandse techniek en volgens het échte Gouda-recept. We kregen het in Lima te proeven, en vonden het zo lekker, dat we vroegen hoe we daar aan konden komen. Dat was wat de broeders wilden horen. Volgens Peruaanse traditie, komt David nu middageten, en dan hopen we over distributie in Trujillo te praten ten bate van nationale productie door dit kleine ecologische kwaliteitsbedrijf in het binnenland.

Verder vierde de Peruaanse economie deze week de zeer belangrijke gebeurtenis, dat er nu eigen gas in CAMISEA gedelfd wordt, en vloeibaar via een 720 km lange buis door de jungle, over het Andesgebergte in Lima aankomt. De eerste investering met hulp van Argentinië, USA, etc, is US$ 1.7 bn geweest. Peru is van een energie importeur van 6000 barrels per dag, een exporteur van 17000 barrels per dag geworden. Het is berekend dat het een groei van 1% BNP per jaar zal geven voor de komende 30 jaar.

De milieu activisten waarschuwen dat CAMISEA rivieren vervuilt en ziekten bij de inheemse stammen veroorzaakt. Bovendien een massale ontbossing van ‘s werelds biologisch meest diverse regio van Peru’s Amazone gebied. Maar de regering verklaart dat de economische voordelen ieder ander negatief effect bagatelliseren. De eerste grote bedrijven gaan op gas werken, onze butagasflessen en elektriciteit zullen 30 tot 50% goedkoper worden, en in Lima worden de eerste huizen met gas aansluitingen (zoals in Nederland) gebouwd.

Nee, in Trujillo en Chepén moeten we het voorlopig nog wel met de elektrische douche doen. Het verwarmingselement zit in de douchekop, en je zet hem met een schakelaar aan. Af en toe ‘prikt’ dat door je arm, en brandt de resistentie door. Toch is het beter dan altijd een koude douche in deze tijd van het jaar.

Een willekeurige campagne:

‘Ga je mee?’ Een christen-verloskundige organiseert een grote medische en evangelistische campagne in haar geboortedorp Cultambo. ‘n Dorp nog zonder water- en rioolleidingen noch telefoon. Het klinkt leuk en verleidelijk al is het een hele zaterdag en zondag. ‘oké, maar kunnen we er misschien ook ergens overblijven, want het is nog 3 kwartier van Chepén af, waar we ook geen onderdak voor de hele familie hebben. We komen met 3 volwassenen en 3 kleintjes. Prima, alles kan.... bij hen ook.

Eenmaal van de grote weg af is het pad met puntige rotsstenen bezaaid, wat ons op de terugweg toch een flinke snee in de band zal veroorzaken. Er staat geen richtingaanwijzer bij de splitsing van de zandweg.... het gaat goed. Woestijnvosjes en hagedissen worden opgeschrikt. Aangekomen in het dorpje, staat de hele school ter beschikking voor gebruik. Er is ook een mission-team uit Porto Rico aangekomen dit keer. Alles wordt goed georganiseerd. We zijn nu met 2 tandartsen, 2 artsen, 2 verloskundigen, 2 laboranten en hulppersoneel. De mensen stromen toe. Heerlijk. Porto Rico stelt dit keer medicijnen voor donatie ter beschikking. Leuk accent hebben ze.
Tussen de middag staat er een maaltijd bij de broeders klaar. Een lange tafel. Even tijd voor verbroedering. De kinderen hebben speelmaatjes en krijgen hun natje en droogje van onze eigen onmisbare hulp. Om 5 uur zegt het PR-team: "Het is tijd om op te houden”. Maar er zijn nog mensen die al lang zitten te wachten. En daar kwamen we voor, dus mogen we zorgen dat de laatsten ook niet ledig weg gezonden worden op dit terrein. ‘s Avonds is het tijd voor het evangelisatieteam. Met muziek en drama wordt de Blijde Boodschap kracht bij gezet. Het hele dorp kan het horen door de enorme versterkers... Dan is het bedtijd.

‘Hier is jullie kamer’ Lemen muren, een golfplaten dak, proper, maar met 2 eenpersoonsbedden. We kijken elkaar even aan. Hoe zullen we 3 groten en 3 kleinen daarin vouwen? Er staat nog een lege bank in de kamer. Die is dan voor de hulp... Vervolgens de 2 bedden tegen elkaar geschoven en ja, als gezin past dat wel voor een keer.

Zo slapen vele gezinnen in dit land. Het moet niet aanbevolen worden, maar men vindt een t.v. meestal belangrijker dan een bed erbij, als er gekozen moet worden.

Zondagmorgen horen we in de keuken:’Hoeveel eenden? Tien?’, "Nee, 5 is wel genoeg voor het middageten”. Als je rekent dat een goeie eend voor zo’n 12 personen is, is men weer erg gul met het weinige wat ze hebben.

Juan was er ook weer. Hij hield van mensen en ging er altijd op af. Maar hij kon nauwelijks een woord tegen je zeggen, of een andere dorpsbewoner onderbrak hem en zei: "Hij is gek hoor”. En Juan werd altijd maar weggejaagd, want hij was duidelijk anders. "Hoofd, hoofd,” zei hij. "Hij heeft het altijd over zijn hoofd, maar hij is gek”, was weer de ongevraagde uitleg.

De dokter begon: "Hij is niet echt gek, hij heeft een ontwikkelingsachterstand opgelopen, en zal altijd als een klein kind praten en denken. Maar op dat niveau begrijpt hij alles best en zal graag meehelpen met dingetjes. Als je zo bent, kun je bovendien ook wél andere ziekten hebben. Hij moet ook bij me komen.” De dokter praatte met de lokale dominee over Juan, en dat het fijn zou zijn als hij op zijn niveau meer mee mocht doen.

Juan was aan de beurt, al gelukkig met de aandacht. Hij bleek een enorme, gevaarlijk hoge bloeddruk te hebben, en moest direct zijn moeder halen en op medicijnen en controle voor de rest van zijn leven.

‘s Middags zat Juan vooraan naast het PR-Team in het evangelisatieprogramma triomfantelijk rond te kijken. Hij had de dag van zijn leven. En dat hij in de toekomst regelmatig naar die aardige Dr. José moet, leek hem ook helemaal niet zo ernstig. Er zijn nog veel meer nare, mooie, ontroerende, grappige voorvallen te vertellen, maar het blad is al weer bijna vol.

Op de foto een jongeman met een stoma, van Betesda. Door verkeerde voeding waren zijn darmen zo slecht geworden dat een stoma noodzakelijk was geworden.

De doktersvrouw geeft voorlichting op een campagne.

We hopen dat (voorvallen vertellen) in januari 2005 weer eens persoonlijk te kunnen doen in Nederland D.V. Ook over een structurele verbetering ín het bestaande volksgezondheids-zorgverzekeringssyteem van de staat voor de armen, waar de dokter nu de leiding in mag hebben in Chepén.

U kunt contact opnemen met de Stichting, of direct met ons per E-mail als er belangstelling is voor een voorlichtingsbijeenkomst over het werk van Betesda.

Wat we dringend zoeken voor het uitleensysteem van Betesda aan thuiszorgpatiënten, zijn wat anti-decubitusmatrassen. Maakt niet uit welk systeem, als ze maar heel, schoon en functioneel zijn. BVD.

Onze hartelijke groeten.